W świecie gier wideo istnieją momenty, które zmieniły całą branżę. Jednym z nich były narodziny PlayStation – marki, która z firmy kojarzonej głównie z telewizorami, odtwarzaczami muzyki i elektroniką użytkową uczyniła Sony jednego z największych graczy rynku rozrywki. Co ciekawe, historia PlayStation nie zaczęła się od wielkiego planu podboju rynku konsol. Zaczęła się od współpracy, która zakończyła się spektakularnym konfliktem.
Sony – gigant elektroniki, ale nie gier
Pod koniec lat 80. Sony było jedną z najpotężniejszych firm technologicznych świata. Produkowało telewizory, sprzęt audio, kamery oraz popularne urządzenia z rodziny Walkman. Rynek gier wideo należał jednak wtedy do innych firm – głównie Nintendo i Segi.
Nintendo dominowało dzięki konsoli Super Nintendo Entertainment System (SNES), podczas gdy Sega rywalizowała z własnym Mega Drive/Genesis. Sony nie miało praktycznie żadnego doświadczenia w tworzeniu konsol do gier.
Jednak wewnątrz firmy pojawił się człowiek, który widział przyszłość inaczej: Ken Kutaragi. Później nazwano go „ojcem PlayStation”.
Pierwszy krok: współpraca Sony i Nintendo
Pod koniec lat 80. Nintendo poszukiwało nowych technologii, które mogłyby zwiększyć możliwości SNES-a. Płyty CD wydawały się przyszłością – oferowały znacznie większą pojemność niż tradycyjne kartridże.
Sony rozpoczęło współpracę z Nintendo nad urządzeniem o nazwie „Play Station” (pisanym początkowo z odstępem). Miało ono być rozszerzeniem SNES-a wyposażonym w napęd CD-ROM.
Projekt wydawał się obiecujący. Sony miało dostarczyć technologię, a Nintendo zachować kontrolę nad grami.
Jednak pojawił się problem.
Wielkie zerwanie
Nintendo zaczęło obawiać się, że warunki umowy dają Sony zbyt dużą kontrolę nad licencjami i zyskami ze sprzedaży gier. Podczas targów CES w 1991 roku doszło do wydarzenia, które przeszło do historii branży.
Sony publicznie zapowiedziało współpracę z Nintendo. Następnego dnia Nintendo niespodziewanie ogłosiło partnerstwo z Philipsem zamiast Sony.
Dla Sony było to ogromne upokorzenie.
Wiele osób wewnątrz firmy uważało, że należy całkowicie porzucić rynek gier. Nie wszyscy wierzyli, że zabawki i gry są odpowiednim kierunkiem dla poważnego producenta elektroniki.
Ken Kutaragi miał jednak inne zdanie.
Sony postanawia stworzyć własną konsolę
Zamiast wycofać się z projektu, Sony podjęło ryzykowną decyzję: stworzyć własny system od podstaw.
Była to odważna strategia. Firma musiała wejść na rynek zdominowany przez Nintendo i Segę, które miały wieloletnie doświadczenie, własne marki i ogromne bazy fanów.
Sony założyło dział Sony Computer Entertainment, którego zadaniem było przygotowanie nowej konsoli.
Kluczowym elementem projektu było odejście od kartridży i postawienie na płyty CD.
Dlaczego płyty CD okazały się rewolucją?
W latach 90. większość konsol korzystała z kartridży. Miały one wiele ograniczeń:
- niewielką pojemność danych,
- wysokie koszty produkcji,
- ograniczenia dotyczące muzyki i materiałów wideo.
Płyty CD mogły pomieścić setki megabajtów danych, oferowały lepszy dźwięk i kosztowały mniej przy produkcji. Dzięki temu twórcy mogli projektować znacznie większe gry.
To właśnie dlatego późniejsze hity, takie jak Final Fantasy VII, Metal Gear Solid czy Resident Evil, mogły zaoferować filmowe przerywniki i bardziej rozbudowane światy.
Premiera pierwszego PlayStation
3 grudnia 1994 roku pierwsze PlayStation pojawiło się na rynku japońskim. PlayStation zadebiutowało jako system 32-bitowy nastawiony przede wszystkim na grafikę 3D.
Początkowo wielu ekspertów nie było przekonanych do nowej konsoli. Sony nie posiadało doświadczenia Nintendo ani rozpoznawalności Segi w świecie gier.
Jednak gracze szybko zauważyli kilka przewag:
- lepszą grafikę 3D,
- łatwiejszą pracę dla twórców gier,
- niższe koszty produkcji tytułów,
- duży wybór nowych marek i gatunków.
Pierwsze gry, takie jak Tekken, Ridge Racer oraz Wipeout, szybko zdobyły popularność.
Sony zmienia sposób myślenia o grach
Jednym z największych sukcesów Sony okazał się marketing.
Nintendo kierowało swoje produkty głównie do dzieci. Sony postanowiło celować również w nastolatków i młodych dorosłych. Reklamy PlayStation były bardziej agresywne, nowoczesne i przypominały kampanie związane z muzyką oraz kulturą młodzieżową.
To zmieniło postrzeganie gier.
Zamiast zabawki dla dzieci, konsola zaczęła być postrzegana jako element stylu życia.
Narodziny imperium
Pierwszy model PlayStation sprzedał ponad 102 miliony egzemplarzy na całym świecie i został pierwszą konsolą w historii, która przekroczyła granicę 100 milionów sprzedanych sztuk.
Potem przyszły kolejne generacje:
- PlayStation 2
- PlayStation 3
- PlayStation 4
- PlayStation 5
Sony przeszło drogę od firmy, która nie miała miejsca na rynku gier, do jednego z filarów całej branży.
Historia PlayStation pokazuje coś jeszcze: niekiedy największe sukcesy rodzą się z porażki. Gdyby Nintendo nie zerwało współpracy z Sony, być może marka PlayStation nigdy by nie powstała.